سایت مقالات فارسی – بررسی رابطه وابستگی به اینترنت با سبک های دلبستگی و پنج عامل بزرگ …

پی لی[۱۰۹] اعتیاد را از بعد روان شناختی «به وجود آمدن حالتی خوشایند که فرد قادر به دست یابی آن از طرق دیگر نیست» تعریف می کند (۱۹۹۱ به نقل از یانگ،۱۹۹۶).
اختلال اعتیاد به اینترنت اصطلاحی است که برای اولین بار توسط ایوان گلدبرگ (۱۹۹۶) برای استفاده اجباری از اینترنت به کار رفت.
لازم به ذکر است که استفاده طولانی از اینترنت را نمی توان اعتیاد نامید بلکه کاربردی که دارای تبعات زیر باشد از نظر گلدبرگ دارای ماهیت آسیب شناختی است:
الف- استفاده ای که باعث اضطراب و پریشانی گردد.
ب- استفاده ای که اثرات زیان آوری بر عملکرد فیزیکی، روانی، روابط شخصی و خانوادگی، اقتصادی یا اجتماعی داشته باشد.
گلدبرگ معتقد است که اعتیاد اینترنتی عبارت است از استفاده بیمارگونه و وسواسی از اینترنت، که معیارهایی همچون تحمل و علائم کناره گیری، از شاخصه های آن هستند (به نقل از لیم و همکاران، ۲۰۰۴).
این اختلال با عناوین مختلفی از قبیل وابستگی رفتاری به اینترنت، استفاده مرضی از اینترنت، استفاده مشکل زا از اینترنت و از این قبیل معرفی می شود. علیرغم پژوهش های گسترده در سال های اخیر در این زمینه هنوز توافقی بین روانشناسان در زمینه تعریف و اندازه گیری شدت و میزان این اختلال حاصل نشده است. تعریفی که یانگ در سال ۱۹۹۶ ارائه کرده است چنین است: «اعتیاد به اینترنت را می توان به نوعی استفاده از اینترنت که بتواند مشکلات روانشناختی، اجتماعی، درسی و یا شغلی در زندگی فرد ایجاد کند تعریف کرد».
فریس (۲۰۰۳) وابستگی به اینترنت را یک اختلال فیزیکی- روانی شامل نشانه های تحمل، کناره گیری، اختلالات عاطفی و اختلال در روابط اجتماعی می داند که هر روز به مقدار بیشتری در استفاده کنندگان از اینترنت گسترش می یابد (به نقل از ویزشفر، ۱۳۸۴).
اعتیاد اینترنتی به طیف وسیعی از مشکلات رفتاری و کنترل انگیزه استفاده از اینترنت اشاره دارد (یاست[۱۱۰]، ۲۰۰۱ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴). وابستگی اینترنتی به عنوان یک رفتار وسواسی، یا آرزوی برقراری پیوند، یا نمودی از انتقال، یا بازتاب روابط ویژه و یا رفع نیاز قلمداد می شود (فنیچل[۱۱۱]، ۲۰۰۳ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
یانگ (۱۹۹۶) که از پیشگامان تحقیق در مورد اعتیاد به اینترنت است به کمک فنون مصاحبه و روش پیمایشی سعی کرده است وجود چنین اختلالی را ثابت کند و تحقیقات و شواهدی هم فراهم آورده است که حاکی از وجود چنین اختلالی است. او در این زمینه می گوید: «مشترکان اینترنت دو گونه اند: مصرف کنندگان وابسته و مصرف کنندگان غیر وابسته. وابسته ها از اینترنت برای برقراری ارتباط اجتماعی و ارتباط با غریبه ها و تبادل افکار با آنان استفاده می کنند در حالی که غیر وابسته ها هدفشان جمع آوری اطلاعات است».
یانگ (۱۹۹۸) معتقد است واژه وابسته برای کاربران اینترنت هم به کار گرفته می شود، زیرا نشانه های اعتیاد به اینترنت همان ویژگی هایی را دارد که در اعتیاد به الکل و سیگار دیده می شود. او توانست پرسشنامه اعتیاد به اینترنت را با ۲۰ سوال بر مبنای مقیاس ۵ تایی لیکرت طراحی و معرفی کند.
دیویس[۱۱۲] معتقد است که کاربران براساس نوع استفاده از اینترنت، به دو شکل مرضی ویژه و کلی از اینترنت استفاده می کنند.
استفاده مرضی ویژه از اینترنت: این نوع استفاده از اینترنت، به استفاده بیش از اندازه و سوء استفاده از اینترنت اشاره داشته و ریشه آن در آسیب شناسی روانی قبلی فرد است که در اثر عوامل تقویتی که از اینترنت دریافت می کند، در فرد باقی می ماند. مانند قماربازی، هرزه نگاری، و مانند آن که اگر شخص به اینترنت دسترسی نداشته باشد، از طریق دیگر نشان داده می شود، اما چون این فرصت در اینترنت فراهم است، فرد به آن روی می آورد.
استفاده مرضی کلی (فراگیر) از اینترنت: این نوع استفاده اعتیادی از اینترنت، شامل استفاده مرضی کلی از اینترنت نظیر گفتگوی اینترنتی، پرسه زدن در صفحات وب، نامه الکترونیکی و از این قبیل بوده و علت اصلی آن، نوع بافت اجتماعی فرد است (به نقل از امیدوار و صارمی، ۱۳۸۱).
۲-۱-۲-۴ انواع وابستگی به اینترنت
۲-۱-۲-۴-۱ وابستگی به روابط جنسی مجازی
اینترنت به خاطر داشتن سه ویژگی مهمترین منبع اشاعه هرزه نگاری است. این سه ویژگی عبارتند از:
قابلیت دسترسی آسان کاربران به آن.
توانایی پرداخت بهای آن در سایت هایی که استفاده از آنها مستلزم پرداخت پول است.
ناشناس ماندن مصرف کنندگان آن (لاسر[۱۱۳]، ۲۰۰۶).
امروزه مطالب زیادی راجع به شیوع هرزه نگاری و روابط جنسی مجازی در اینترنت در اتاق های گپ اینترنتی شنیده و یا خوانده می شود. اما چیزی که مردم درک نمی کنند، این است که هرزه نگاری اینترنتی، کسب و کار و تجارت بزرگی است. سایت های هرزه نگاری، بزرگترین بخش از فروش های تجارت الکترونیکی را تشکیل می دهند (کاریاگا[۱۱۴]، ۲۰۰۳ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴). در این نوع اعتیاد، افراد وابسته تمایل شدیدی به مشاهده، دریافت و یا حتی تجارت موارد محرک جنسی و صحبت در این رابطه در اتاق های گفت و گوی خاص دارند (یاست، ۲۰۱۰ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
در یک بررسی کلی می توان دریافت که موضوع های شهوانی و هرزه نگاری در اینترنت فراوان و اغلب آزاد است. مطالعه ای که در سال ۱۹۹۹ صورت گرفت نشان داد که ۳۱ درصد از کاربران متصل به اینترنت به سایت‏هایی اتصال داشته اند که مختص به روابط جنسی

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

بوده است (بازرمن[۱۱۵]، ۲۰۰۶).
۲-۱-۲-۴-۲ وابستگی به روابط مجازی
افرادی که دچار اعتیاد به گپ زدن و گفت و گوی اینترنتی می شوند، معمولا بیش از حد درگیر روابط اینترنتی هستند و احتمال اینکه به مسائل غیر اخلاقی نیز آلوده شوند، بالاست. دوستی اینترنتی خیلی سریع اهمیت و جایگاه روابط خانوادگی و دوستان قدیمی را می گیرد. این اعتیاد در اکثر موارد منجر به شکست ازدواج ها و بی ثباتی در روابط خانوادگی می شود (یاست، ۲۰۰۱ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
۲-۱-۲-۴-۳ وابستگی به خرید، تجارت و مزایده
در حال حاضر خرید و فروش درون خطی رشد فزاینده ای در میان عموم یافته است. از این رو همه روزه شاهد افراد زیادی هستیم که دچار مشکلات ناشی از خرید و فروش درون خطی سهام از جمله خرید کالاها و سایر سایت های مزایده هستند (کاریاگا، ۲۰۰۳، به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
این وابستگی دربرگیرنده مقوله وسیعی از رفتارهایی است که می توانند شامل علاقه مفرط به قمار اینترنتی، خرید و یا معامله سهام باشد. این افراد به منظور افزایش سرمایه خود از کازینوهای مجازی، بازی های جذاب، حراجی های اینترنتی و یا بازارهای دلالی استفاده می کنند، اما این فعالیت ها اکثرا باعث نابودی سرمایه شده و به قیمت اهمال در دیگر وظایف شغلی و متزلزل شدن روابط خانوادگی تمام می شود (یاست، ۲۰۰۱ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
۲-۱-۲-۴-۴ وابستگی به جست و جو و ذخیره اطلاعات
وفور اطلاعات قابل دسترس در شبکه، نوع جدیدی از عادات گریزناپذیر کاوش و جستجوی اینترنتی را پدید آورده است. بدین ترتیب که افراد زمان بیشتری را جهت جمع آوری و سازماندهی داده هایشان صرف می کنند. افراط گری و کاهش میزان بهره وری کاری، از پیامدهای این نوع اعتیاد است (یاست، ۲۰۰۱ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
وابستگی به موسیقی و فیلم های کوتاه نیز صورت دیگری از وابستگی به ذخیره و جستجوی اطلاعات است که اشاره به آن در این قسمت حائز اهمیت است. براساس یک مطالعه، یکی از کاربران اشاره کرده است که حدوده ۱۳۸۹ فایل موسیقی روی کامپیوتر خود داشته، روزانه ۲۰ تا ۳۰ کلیپ ویدئویی ذخیره می کند حتی گاهی اوقالت چهارساعت دنبال یک آهنگ روی سایت های موسیقی جستجو کرده است (کاریاگا، ۲۰۰۳ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
۲-۱-۲-۴-۵ وابستگی به کامپیوتر (بازی های کامپیوتری و یا برنامه نویسی علوم کامپیوتر)
در دهه ۸۰ که بازی های کامپیوتری ماننده مین یاب و بازی ورق وارد دنیای کامپیوترها شد، محققین پی بردند که افراد در بازی های کامپیوتری باعث می شود کارمندان اکثر ساعات کارشان را صرف بازی کنند (یاست، ۲۰۰۱ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
مردم بیشتر پول هایی را که برای سرگرمی و تفریح کنار می گذارند، صرف بازی های درون خطی می کنند، تا رفتن به سینما برای تماشای فیلم (کاریاگا، ۲۰۰۳ به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
نتایج تحقیقات انجام گرفته بر روی ۳۳۶ نفر از دانش آموزان دبیرستانی حاکی از آن است که ۲۶ درصد از آنها پول غذایشان را صرف بازی های ویدیویی می کنند (فثیر[۱۱۶]، ۱۹۹۵ به نقل از امیدوار و صارمی، ۱۳۸۱).
کلین و کیپرز[۱۱۷] (۱۹۹۰) دریافتند که دانش آموزانی که بازی های ویدیویی را به هر سرگرمی دیگری ترجیح می دهند در قیاس با دیگر شاگردان، دارای مشکلات رفتاری بیشتری هستند (به نقل از معیدفر و همکاران، ۱۳۸۴).
پراتالی و برون[۱۱۸] (۲۰۰۳) با انجام تحلیل عاملی تأییدی در مورد استفاده و وابستگی به اینترنت روی ۵۲۷ شرکت کننده به این نتیجه رسیدند که وابستگی به اینترنت ممکن است شامل نیمرخ عملکرد اعتیادی باشد که به رفتارهای افراطی می انجامد. این رفتارهای افراطی شامل استفاده از اینترنت برای اهداف جنسی و سودمندی عملکردی برای انواع گوناگونی از اهداف حرفه ای و شخصی است.