دسته بندی علمی – پژوهشی : بررسی اثر میزان رسیدگی و تعداد چین برداشتی بر عملکرد کمی و کیفی تولید توتون pvh19- …

3/5939

90872890

1530

93-92

77/6094

9/9092201

1492

94-93

59/5672

8906635

1570

توضیح اینکه درسال زراعی 94-93 تولید محصول و برآورد عملکرد هکتاری بر اساس آمار مساحی حزاری اعلام شده است
شکل 1ـ1ـ آمار کشورهای تولیدکننده توتون در سال 2009
شکل 1ـ2ـ آمار کشورهای تولید کننده توتون براساس رتبه 2010
1-2: مشخصات گیاهشناسی توتون
توتون ازخانواده بادمجانیان Solanaceae جنس بوتانیکی Nicotiana و از بزرگترین تقسیمات این خانواده مشتمل بر بیش از 64 گونه شناخته شده و تعداد زیادی واریته ونژاد میباشد که امروزه در جهان عموماً اشکال و واریتههای مختلف آن را به نام توتون یا Tobacco مینامند. نام علمی آن نیکوتیانا تاباکوم ( Nicotiana Tabacum ) و با 2n=48 کروموزوم گیاهی است خودگشن که معمولاً به صورت یکساله کشت میشود ولی بعضی از انواع وحشی آن به علت دارا بودن ساقه چوبی همچون یک گیاه دایمی رشد و نمو میکنند. توتون یک گیاه روز کوتاه میباشد اما ارقامی با طول روز بلند حتی ارقامی که نسبت به طول روز حساسیت از خود نشان نمیدهند نیز وجود دارد. طول متوسط ریشه گیاه در حدود 50 سانتینتر میباشد ولی در شرایط خاص ممکن است تا 100 سانتیمتر در خاک نفوذ کند ( شعاع دیلمی، 1384 ).
نیکوتین ابتدا در ریشه تشکیل و سپس به برگها منتقل میشود. ساقه توتون ابتدا علفی و سبز رنگ بوده و به تدریج سفت و نیمه خشبی میشود. ارتفاع ساقه در ارقام مختلف بین50 سانتیمتر تا بیش از 2 متر متفاوت میباشد. در طول ساقه تعدادی گره وجود دارد که تعداد و فواصل آنها در ارقام مختلف متفاوت است. قطر ساقه نیز از پایین به بالا به تدریج کاهش می یابد. بوته توتون به اشکال مخروطی، ذوزنقه ای، لوزی و استوانهای دیده می شوند ( شعاع دیلمی، 1384 ).
برگ توتون ساده و نسبتاً پهن وسبز رنگ و با لبه کامل است که بطور متناوب در روی ساقه قرار
میگیرند و معمولاً توسط دمبرگ مشخص و یا بدون دمبرگ با زاویه بین 30 تا 85 درجه به ساقه متصل میشوند. ارقام توتون بین20 تا30 برگ دارند، ولی در برخی از موارد ممکن است تعداد
برگ ها بیشتر شوند ( شعاع دیلمی، 1384 ).
اندازه برگ ها در ارقام مختلف متفاوت بوده و طول برگ به 50 تا 75 سانتیمتر و عرض آنها به30 سانتیمتر میرسد. معمولاً در هر بوته کمر برگها ( برگ های وسطی ساقه ) بیشترین طول و عرض را دارا میباشند و لچه برگها ( برگ های زیر گل آذین ) کوچکترین برگ ها هستند. گل آذین خوشهای و گل به رنگ سفید، صورتی قرمز و بنفش میباشند که از پنج کاسبرگ، پنج گلبرگ به هم پیوسته و یک مادگی دوخانه ای تشکیل شده است. هر بوته 200 تا 400 کپسول داشته و در هر کپسول بین 500 تا 3000 و گاهی 8000 عدد بذر ریز و قهوهای رنگ وجود دارد. بطوریکه هر گرم آن حاوی 10 تا 12 هزار بذر است و به عبارت دیگر وزن هزار دانه آن 08/0 تا 1/0 گرم میباشد ( شعاع دیلمی، 1384 ).
توتون در اصل گیاهی است دائمی ولی چون نمیتواند سرما و یخبندان را تحمل کند بصورت گیاهی یکساله کشت می شود..بر اساس طبقه بندی گود اسپید جنس نیکوتیانا به سه گروه یا زیرجنس تقسیم شده و دارای شش گونه است ( شعاع دیلمی، 1384 ).
1-2-1: مشخصات زیر جنس پتونیویدس ( ( Nicotiana Petunioides
بوتههای این گروه غالبا علفی و دارای برگهای دمبرگ دار و یا بدون دمبرگ میباشند. اختلاف کروموزومی گونههای مختلف آن معمولاً زیاد است ریشه اصلی آن رشد قابل ملاحظهای داشته ولی ریشههای فرعی دارای رشد کم بوده و ارتفاع ساقه نیز کوتاه میباشد. از نظر کشاورزی در فرآوردههای دخانیاتی نقش نداشته و از آن بیشتر در جهت تهیه پایههای مقاوم به امراض و از بعضی واریتههای آن مانند نیکوتیانا آلاتا و N. sylvestris بعنوان گیاه زینتی در گل کاری استفاده میشود. مهمترین گونههای این ریز جنس عبارتند از:
1– N. Sylvestris n=12
2– N. alata n=9
3-N. Debneyi n=24
4-N. Megalosiphon n=2
5-N. Exigua n=16
1-2-2 : مشخصات زیر جنس روستیکا ( Nicotiana Rustica )
بوتههای این جنس قوی وبطور استثنائی بصورت درختچه میباشند. سیستم ریشه آن افشان بوده و ریشه اصلی با انشعابات متعددی که رشد آنها خیلی زیاد است تقسیم میشود. برگها معمولاً پهن و گرد و دارای دمبرگ بوده ولی قاعده آن گاهی قلبی شکل است. رگبرگها ممتد وکشیده و بافت برگ ضخیم میباشد. ارتفاع ساقه کوتاه وکلفت بوده، جام گل منظم و گلبرگها برنگ صورتی مایل بزرد میباشند.
گل آذین خوشهای و گلها قبل از گردافشانی باز نمیشوند. بذرها درشت تر بوده و تقریباً سه برابر تاباکوم وزن دارد. دارای 24 عدد کروموزوم میباشد و بعنوان هیبریدی حاصل از تلاقی N.Paniculata (n=12) و N.undulata (n=12) بوده و یک آمفی پلوئید تلقی میگردد. این نوع توتونها معمولاً دارای نیکوتین زیاد میباشند. بعضی از انواع تنباکوی ایران و توتون ماخورکای روسیه همچنین توتون جویدنی Dunsa جزو این زیر جنس میباشند. توتونهای متعلق به این جنس اهمیت زیاد نداشته و در جهان فقط در سطح محدودی از چین، هندوستان وشوروی کشت میشود.
گونههای مهم آن عبارتند از:
1-N. Paniculata n=12
2-N. gluca n= 10