بازي ها، مجدداً آزمون ها تکرار گرديد.

3-5- ابزار گردآوري اطلاعات:
3-5-1- آزمون بصري- حرکتي بندر گشتالت:
آزمون بندر در سال 1938 در مقالهي”آزمون بصري – حرکتي گشتالت و کاربرد باليني آن” در مجلهي سنجش روانپزشکي کودکان و نوجوانان منتشر شد. در پژوهشي که در سال 1961 منتشر شد به اين نتيجه رسيده بودند که آزمون بندر که از نظر وسعت استفاده توسط روانپزشکان و روانشناسان در سال 1946 در مرتبه ي پنجاه و چهارم قرار داشت در سال 1958 به مرتبه ي چهارم ارتقا يافته بود(لطف آبادي، 1385).
آزمون بندر براي تشخيص هوش کودکان دبستاني (آرمسترانگ و هاوک78، 1960؛ کوپيتز79، 1958)، بصورت يک آزمون گروهي براي دانش آموزاني که به دبستان وارد مي شوند(کيوگ و اسميت80، 1961) ؛ و به عنوان يک آزمون فرافکن (گرين هاوم81، 1955) به کار رفته است. مطالعات دانشمندان مختلف نشان مي دهد که آزمون بندر را در زمينه هاي متفاوتي مي توان براي تشخيص وضعيت کودکان به کار برد.
آزمون بصري- حرکتي بندر گشتالت که توسط لورتا بندر ساخته شده شامل نه کارت با ابعاد 6×4 اينچ مي باشد که تصاويري بر روي آن ها طرح شده است. اين تصاوير به اقتباس از آزمايش هاي ادراکي ورتهايمر تهيه شده است. از کودکاني که آزمون مي شوند خواسته مي شود که با يک مداد نمره ي 2 شکل تصاوير روي کارت ها را به ترتيب روي يک ورق سفيد کاغذ 4A ترسيم کنند و اگر بخواهند ميتوانند از کاغذهاي بيشتري استفاده کنند. محدوديت زماني براي اجراي اين آزمون وجود ندارد. به هر يک از موارد نمره گذاري در کارت هاي آزمون بندر، نمره ي صفر يا يک داده مي شود که صفر به معناي “غياب” انحراف در ترسيم و يک به معناي “حضور” انحراف در ترسيم مي باشد. فقط به انحرافهاي کاملا مشخص بايد نمره ي يک داد. مواردي را که ترديد داريم بايد نمره ي صفر بدهيم يعني نمرهاي به آن ها تعلق نخواهد گرفت. پس از نمره گذاري آزمون، مجموع نمره هاي کودک را با جداول اطلاعات هنجار شده مقايسه مي کنيم.در اين روش، بدشکل کردن (تخريب شکل و بي تناسب کردن اندازه ها)، تغيير جهت دادن شکل، ترکيب نادرست اجزاء، و تکرار اجزاء، معيار نمره گذاري قرار گرفته است(لطف آبادي، 1385).
دکتر بندر(1938)، شخصاً نوشته است که ترسيم تصاوير آزمون وي بيانگر سطح رشد ادراک بصري – حرکتي است و ادراک بصري- حرکتي مستقيما در رابطه با توانايي زباني و ساير عملکردهاي هوشي کودکان(مثل حافظه، ادراک بصري، هماهنگي حرکتي، مفاهيم مکاني و زماني، سازماندهي و الگوبرداري) است.
برخي از مطالعات نيز اين نظريه را تأييد مي کند، مثلاً ويوتزر82 (1959) رابطهي معني داري بين عملکرد کودکان خردسال در آزمون بندر و بهره هوشي حاصل از آزمون بينه- نوردن به دست آورد.در عين حال مطالعات پاسکال و ساتل83(1951) نشان مي دهد که بين هوش بزرگسالان و عملکرد آنان در آزمون بندر رابطه ي معني دار وجود ندارد.
مطالعهي ديگري که توسط کوپيتز (1958) انجام شد تا رابطهي ميان آزمون بندر و مقياس هوشي وکسلر را به دست آورد نشان داد که آزمون بندر بدرجات متفاوتي با پنج مورد از خرده آزمون هاي نُهگانهي مقياس هوشي وکسلر کودکان، با نمره ي کلي مقياس وکسلر، و با نمره ي کلامي و عملي آن همبستگي دارد. کوپيتز اين نتيجه ي کلي را از مطالعه ي خود مي گيرد که آزمون بندر را با حدودي از اطمينان مي توان به عنوان يک آزمون سريع هوشي غير کلامي براي کودکان کودکستاني و دبستاني به ويژه به منظور تفکيک کودکان از يکديگر استفاده مي شود. همچنين از آنجا که آزمون بندر بسيار کمتر از آزمون هاي هوشي وکسلر يا استنفورد- بينه تحت تاثير فرهنگ کودک است بسياري از کودکاني که دچار محروميت اجتماعي هستند و در آزمون هاي هوشي مذکور موفقيت کمتري دارند در آزمون بندر نتايج بهتري را نشان مي دهند. به نظر کوپيتز، اين کودکان ظرفيت هوشي خوبي دارند ولي محروميت هاي اجتماعي و فرهنگي خانواده ي آنان مانع از بروز استعدادهاي هوشي آنان شده است. به دلايل فوق، آزمون بندر يک وسيلهي مناسب براي اندازهگيري و تشخيص ظرفيت هاي پايهاي شناختي کودکان است و حتي در مواردي که روايي ساير آزمون هاي هوشي مورد شک و ترديد قرار مي گيرد مي توان از آزمون بندر استفاده کرد به ويژه در مورد کودکان سن پايين تر و کودکاني که از توانايي شناختي کمتري برخوردارند.
تحقيقات ديگر نيز(هندرسون84 و همکاران، 1969 ؛بائروگيل85، 1967؛ و کاسکي86، 1973) مؤيد پژوهشهاي فوق و حاکي از همبستگي نتايج آزمون بندر با نتايج آزمون هاي هوشي ديگر در مورد کودکان خردسال است(لطف آبادي، 1385).
لطف آبادي در مطالعات خود در جريان طرح پژوهشي “تأثير اختلالات عاطفي کودکان دبستاني در توانايي هاي شناختي و پيشرفت تحصيلي آنان” (که قسمتي از نتايج آن در کنگره ي بهداشت و جنگ (آذر ماه67) در دانشگاه علوم پزشکي اهواز و قسمتي ديگر در دومين کنگرهي پژوهش هاي روانپزشکي و روانشناسي در ايران (آذر ماه 68) در دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي تهران ارائه شده) حاکي از آن است که وقتي کودکي در اجراي آزمون بندر موفق است وضعيت عمومي پيشرفت تحصيلي او نيز مناسب است. در عين حال، دانش آموزاني که توانايي کمتري در آزمون بندر نشان مي دهند هميشه شاگردان ضعيفي از نظر پيشرفت تحصيلي خود نيستند، هر چند در مجموع چنين است. اين بدين معنا است که براي پيش بيني پيشرفت تحصيلي دانش آموزان علاوه بر نتايج آزمون بندر لازم است که وضعيت عاطفي، ساير توانايي هاي ذهني نظير مهارت هاي زباني و حافظه، و همچنين رفتار شاگرد و زمينه هاي خانوادگي و اجتماعي و فرهنگي وي را نيز مورد نظر قرار دهيم(لطف آبادي، 1385).

اعتبار و روايي:
کوپيتز(1975)در سيستم نمره گذاري خود توافق بين نمره گذاران را مطالعه کرده وضريب توافق را بين 79تا 99درصد گزارش کرده است.ضرايب قابليت اعتماد به روش باز آزمايي50/.تا90/.بوده است.
3-5-2- مقياس سنجش مهارت ها ي اجتماعي ماتسون:
اين مقياس توسط ماتسون و همکاران در سال(1983) براي سنجش مهارت هاي اجتماعي افراد 4 تا 18 سال تدوين گرديده است که داراي 62 ماده است. يوسفي و خير (1381) به بررسي روايي اين مقياس در فرهنگ ايراني پرداختند. براي اين منظور مقياس ياد شده را به فارسي ترجمه و مورد بررسي روايي محتوايي با همکاري اساتيد روانشناسي قرار دادند که مورد تأييد قرار گرفت. براي پاسخگويي به آن آزمودني بايد هر عبارت را بخواند و سپس پاسخ خود را بر اساس يک شاخص 5 درجه اي از نوع مقياس ليکرت با دامنه اي از نمره 1 (هرگز / هيچ وقت) تا 5 (هميشه) مشخص نمايد.لازم به ذکر است که، با توجه به اينکه اين پژوهش بر روي کودکان پيش دبستاني انجام گرفته است و خود کودکان قادر به پاسخگويي به سوالات نيستند اين پرسشنامه توسط معلمان با توجه به شناخت شان از کودکان انجام گرفت.

3-6- روايي مقياس سنجش مهارت هاي اجتماعي:
خير و يوسفي(1381)، براي تعيين روايي سازه مقياس مهارت هاي اجتماعي، روش آماري تحليل عوامل با استفاده از شيوه مؤلفه هاي اصلي87 را بکار گرفتند. مقدار ضريب KMO برابر با 86/0 بود و بيانگر کفايت نمونه گيري محتوايي به منظور انجام تحليل عاملي مي باشد. همچنين، مقدار آزمون کرويت بارتلت برابر با 298/10433 و در سطح 000001 /0 =P معني دار بود. سپس با توجه به نمودار اسکري88 و استفاده از روش چرخش واريماکس، 5 عامل بدست آوردند.
به منظور وضوح بيشتر و بررسي ميزان روايي پژوهش خير و يوسفي(1381)، به مقايسه با پژوهش بنيانگذاران اين مقياس يعني ماتسون و همکاران(1983) روايي محتوايي اين مقياس پرداخته اند:
– براي مهارت هاي اجتماعي مناسب، ضريب عاملي بين 34/0 تا 71/0 و مقدار ارزش89 ويژه (آيگن) اين عامل، برابر با 81 /8 بدست آمد.
– رفتارهاي غير اجتماعي90، ضريب عاملي بين 93/0 تا 55/0 و مقدار ارزش ويژه اين عامل، برابر با 68 /5 بدست آمد.
– پرخاشگري و رفتارهاي تکانشي، دامنه ضرايب عاملي بين 35/0 تا 62/0 و مقدار ارزش ويژه آن برابر با 55/2 بدست آمد.
– برتري طلبي واطمينان زياد بخود داشتن، مقادير ضرائب بين43/0 تا 70/0 و مقدار ارزش ويژه آن، برابر با 20/2 بدست آمد.
– رابطه با همسالان، ضرايب عاملي بين 33/0 تا 62/0 بدست آمد(خير و يوسفي ، 1381).

3-7- پايائي مقياس مهارت هاي اجتماعي:
خير و يوسفي(1381) براي بررسي پايائي مقياس مهارت هاي اجتماعي از ضرايب آلفاي کرونباخ و تنصيف استفاده کردند مقدار ضرايب آلفاي کرونباخ وتنصيف براي کل مقياس يکسان و برابر با 86/0 بود. مقادير اين دو ضريب براي دختران به ترتيب برابر با 85/0 و86/0؛ و براي پسران برابر با 87/0 و85/0بود.
همچنين همبستگي بين 5 عامل بدست آمده و نمره کل مقياس نيز محاسبه گرديد دامنه اين ضرايب از43/0تا 72/0 بود و همگي در سطح 0001 /0=P معني دار بودند.
جدول 3-1 : ضرايب آلفاي کرونباخ و تنصيف در کل مقياس مهارت هاي اجتماعي و 5 عامل حاصل از آن.

دختران
پسران
کل
عوامل
ضريب آلفا
ضريب تصنيف
ضريب آلفا
ضريب تصنيف
ضريب آلفا
ضريب تصنيف
1- مهارت هاي اجتماعي مناسب
2-رفتارهاي غير اجتماعي
3-پرخاشگري و رفتارهاي تکانشي
4- برتري طلبي و اطمينان زياد به خود داشتن
5-رابطه با همسالان
کل مقياس
82/0
81/0
70/0
39/0

68/0
85/0
81/0
84/0
71/0
55/0

74/0
86/0
80/0
78/0
77/0
26/0

64/0
86/0
74/0
76/0
77/0
39/0

64/0
83/0
81/0
80/0
73/0
34/0

67/0
86/0
78/0
75/0
72/0
49/0

71/0
86/0

نتايج پژوهش خير و يوسفي(1381) بيانگر پايايي مطلوب و قابل قبول مقياس مهارت هاي اجتماعي ماتسون براي ارزيابي مهارت هاي اجتماعي نوجوانان ايراني است .

3-8- روش تجزيه و تحليل اطلاعات:
روش تجزيه و تحليل اطلاعات در اين پژوهش با استفاده از نرم افزار spss و آزمون t مستقل مي باشد. در اين روش داده هاي جمعيت آماري بدست آمده که از طريق آمار توصيفي و آزمون tمستقل انجام گرفت را در جدول پياده نموده بر اساس آن درصد فراواني را بدست مي آوريم. و با اطلاعات نمونه60 نفري جامعه آماري مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد.
3-9- اطلاعات جمعيت شناختي نمونه:
جدول 3-2: فراواني و درصد جنسيت آزمودنيها
جنسيت
آزمايش
گواه

فراواني
درصد
فراواني
درصد
دختر
15
50
15
50
پسر
15
50
15
50
كل
30
100
30
100
بر اساس جدول ( 3-2 ) تعداد نمونه هاي پسر و دختر يکسان مي باشد.
جدول 3-3: فراواني و درصد تحصيلات پدر آزمودنيها
تحصيلات پدر
آزمايش
گواه

فراواني
درصد
فراواني
درصد
زير ديپلم و ديپلم
5
7/16
11
7/36
فوق ديپلم
4
3/13
4
3/13
ليسانس
15
50
12
40
فوق ليسانس و بالاتر
6
20
3
10
كل
30
100
30
100

بر اساس جدول ( 3-3 ) بالاترين ميزان درصد سطح تحصيلات پدر در گروه آزمايش در مقطع ليسانس و برابر با 50 درصد و در گروه گواه نيز در مقطع ليسانس و برابر با 40 درصد مي باشد و پايين ترين ميزان در گروه آزمايش در مقطع فوق ديپلم و برابر با 3/13 درصد و در گروه گواه در مقطع فوق ليسانس و بالاتر و برابر با 10 درصد مي باشد.
جدول 3-4: فراواني و درصد تحصيلات مادر آزمودنيها
تحصيلات مادر
آزمايش
گواه

فراواني
درصد
فراواني
درصد
زير ديپلم و ديپلم
5
7/16
13
3/43
فوق ديپلم
4
3/13
3
10
ليسانس
18
60
13
3/43
فوق ليسانس و بالاتر
3
10
1
4/3
كل
30
100
30
100

بر اساس جدول ( 3-4 ) بالاترين ميزان درصد سطح تحصيلات مادر در گروه آزمايش در مقطع ليسانس و برابر با 60 درصد و در

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید