ل مي يابد و با ايجاد كاركردهاي عالي ذهن، امكان برقراري روابط واقعي در وي ميسر مي شود. بنابراين، كودكان فاقد سطوح بالاي مهارتهاي اجتماعي، نه تنها تعامل موفقيت آميزي با همسالان خود ندارند، بلكه رفتارهاي مشكل دار دروني سازي شده(مانند احساس غمگيني، افسردگي و تنهايي) و رفتارهاي مشكل دار بروني سازي شده(مانند پرخاشگري جسماني يا كلامي، مهار ضعيف خُلق وبحث كردن با ديگران)را نيز بيشتر تجربه مي‌كنند(والثال و همکاران،2005؛ نقل از عبدي،1387).
پژوهشگراني مانند كفارت، هارتمن، جين آيرز، حركت و فعاليت را اساس يادگيري و پايه اي براي تحول ذهني مي دانند. آنان تفكيك ناپذيري نيروهاي رواني و جسماني را در به اجرا درآوردن هر گونه الگوي حركتي آن هم درمراحل اوليه آموزش، به منزل? يك اصل اساسي مورد تأكيد قرار مي دهند (كفارت و همکاران، به نقل از مشرف جوادي، 1367).
بسياري از مربيان آموزشي براين باورند كه بازي هاي آموزشي براي ايجاد انگيزه در تجربه ي مهارتها واطلاعات جديد مؤثر هستند. آنها اظهار داشتند كه بازي هاي آموزشي انگيزشي هستند، زيرا باعث علاقه، هيجان و لذت زيادي مي شوند، و براي درگير شدن دانش آموزان در فعاليت هاي يادگيري لازم هستند(كلمن،1968؛ ارنست، 1986؛ راكز، كوتزمن، 1982؛ به نقل از كلين و فري تج9، 1991).
بال(1976) معتقد بود، بازي هاي آموزشي موجب تعامل اجتماعي و بهبود مهارت هاي اجتماعي در طي بازي مي شوند كه مي تواند به ايجاد جامع هاي در بين افراد درگير در بازي كمك كند و يادگيري متمركز بر دانش آموزان را ارتقاء دهد(گلندون و الريچ10، 2005).
آدامز (1973) و هستاد11،(1991)معتقد بودند، بازي هاي آموزشي مي توانند يادگيري دانش آموزان را تسهيل كنند و موجب مشاركت فعال دانش آموزان دركلاس درس شوند (فرانكلين12 و همکاران،2003 ).ويگوتسكي معتقد است كه بازي، منبعي هدايت كننده براي رشد ذهني كودكان پيش دبستاني است. (كمپبل، 2008).
مهارت هاي اجتماعي توانايي برقراري روابط بين فردي با ديگران است، به نحوي که از نظر جامعه قابل قبول، ارزشمند و منطبق بر عرف و در عين حال براي شخص، خانواده و جامعه سودمند بوده و مي تواند بهره هاي دو جانبه داشته باشد. يکي از نشانه هاي سلامت رواني و اجتماعي، وجود همين ارتباطات جمعي است. داشتن چنين روابط گرم و صميمي با انسان هاي ديگر منبع ايمني، اعتماد، راحتي و آسايش هر انسان، سازمان و جامعه اي است(هارجي و همکاران، 1384).
مهارت هاي اجتماعي به عنوان يک تکليف براي افراد جامعه براي بهتر زيستن لازم مي باشد. جامعه شناسان و روان شناسان در دهه هاي اخير در بررسي اختلالات رفتاري و انحراف اجتماعي به اين نتايج رسيده اند که بسياري از اختلالات و آسيب ها در ناتواني افراد در تحليل صحيح و مناسب از خود و موقعيت خويش و عدم احساس کنترل و کفايت شخصي جهت رويارويي با موقعيت هاي دشوار و عدم آگاهي براي حل مشکلات و مسائل اجتماعي به شيوه مناسب ريشه دارد. بنابراين، با توجه به تغييرات و پيچيدگي هاي روز افزون جوامع، گسترش روابط اجتماعي و آماده سازي افراد به خصوص نسل جوانان جهت رويارويي با موقعيت هاي دشوار امري ضروري است(ليوار جاني، گل محمد نژاد و قاسم شهانقي، 1388).
کودکان پيش دبستاني انواع گوناگوني از فرايند هاي فکري را بکار مي گيرند، و براي جمع آوري اطلاعات از همه توانايي هاي شان بينايي، شنوايي، بويايي، چشايي و لامسه استفاده مي کنند. آنها براي شمارش، اندازه گيري، رتبه بندي و طبقه بندي، از توانايي هاي حل مسئله شان استفاده مي کنند. آنها جهان پيرامونشان را بطور عملي تجربه مي کنند. آنها در مورد چگونگي رابطه بين اشياء فکر مي کنند و براي انجام بازي هاي خيالي از قوه ي تخيل شان استفاده مي کنند. آنها از زبان، روابط غيرکلامي، و هنر براي ابراز خود، بهره مي برند. نهايتاً اينکه آنها براي انجام فعاليت هايي نظير قيچي کردن، يا طناب زني، مهارت هاي حرکتي شان را بکار مي بندند. انجام بازي هاي مختلف، اين فرآيندهاي فکري گسترده را بر مي انگيزد. جداي از برانگيختن مهارت هاي فکري و ايجاد سرگرمي، انجام اين بازي ها براي کودکان مزاياي ديگري نيز در بردارد. انجام اين بازي ها به کودکان پيش دبستاني ، مفهوم قوانين، رعايت نوبت، و بازي گروهي را ياد مي دهد. بازي هايي که غير رقابتي اند پايه هايي براي ايجاد رفتار جوانمردي هستند، چراکه بچه ها مي آموزند که لذت در انجام خود بازي است نه در کسب پيروزي. زماني که بچه ها بصورت گروهي بازي مي کنند، اين بازي ها همچنين به رشد مهارت هاي همکاري، مذاکره و اجتماعي آنها نيز کمک مي کند. كودكان ناحيه يک شهر شيراز مورد نظر در اين پژوهش هستند كه بر اساس آن اين پژوهش به بررسي تأثير بازيهاي پيش دبستاني بر مهارتهاي ذهني و اجتماعي كودكان چند مرکز پيش دبستاني ناحيه يک شهر شيراز پرداخته و به دنبال اين پرسش است كه آيا بازيها تأثيري بر رشد ذهني و اجتماعي كودكان پيش دبستاني دارد يا خير؟

1-3- ضرورت و اهميت پژوهش:
كودك در دوره ابتدايي زندگي خود براي نخستين بار با محيط ارتباط برقرار كرده، روابط اجتماعي خود را بنا مي نهد وبه مفهومي از خود مي رسد. در اين دوره ساختار شخصيت ورفتار انسان بنيان گذاشته مي شود و كودك به عنوان يك مجموعه دائم با محر كهاي گوناگون دريافت شده در محيط،از طريق حواس مواجه مي شود و از همه آن ها به نحوي تأثيرمي پذيرد، لذا توجه به تجربيات محيطي که مي توان گفت که اکثر اين تجربيات در سنين کودکي از طريق بازي بوجود مي آيداز اهميت به سزايي برخوردار است. همچنين زندگي در اجتماع مستلزم آن است كه كودك بتواند از عهده موقعيت ها و تكاليفي كه در ارتباط با ديگران از او انتظار مي رود برآيد (مفيدي،1383).
اکثر معلمان اظهار مي كنند كه تنها و بزرگ ترين چالش آن ها اين است كه اكثريت يا همه كودكان فاقد همه يا بعضي از مهارت هاي ذهني و اجتماعي هستند كه براي پيشرفت تحصيلي لازم به نظر ميرسند. اين كودكان با وجود بهره هوشي مناسب،قادر به برآورده كردن انتظارات رفتاري و اجتماعي مدرسه نيستند و از طرف معلم و همسالان طرد شده و دچار ناكامي مي شوند. در اين صورت آموزش و يادگيري امكان پذير نيست و منجر به شكست تحصيلي كودكان مي شوداز اين رو يافتن راهبردهاي پيشگيري از اين مشكلات در كودكان، يكي از مباحث عمده پژوهشي در اين حيطه است.برخي از بازيهاي آموزشي مخصوص كودكان است كه نسبت به رو شهاي ديگر امتيازات برجسته اي دارد. نخست آن كه وسيله بيان و ارتباط در كودك است. در اين روش كه مورد توجه و استقبال كودكان نيز قرار مي گيرد، امكان بررسي دقيق و فردي الگوهاي رفتاري كودك و پرداختن به تمامي جنبه هاي آن فراهم مي شود.
آموزش هايي که در دوره پيش دبستاني به کودکان داده مي شود، بخش مهمي از زندگي کودک را تشکيل مي دهد. زيرا در اين سنين کودک از نظر جسمي، ذهني و اجتماعي آماده ي ورود به دبستان ميشود و چنانچه به خوبي اين دوره را سپري کند، قادر است دوره ي ابتدايي را در سطح بالاتري آغاز کند . آموزش پيش از دبستان که شايد در نظر اول از ساده ترين مسائل به نظر آيد ازنگاه ديگر و با اندکي تعمق شايد يکي از پراهميتترين مسائل حياتي است که بشر امروزي در مسير رشد و تکامل خود با آن روبرو است. در زندگي انسان متمدن امروز، توجه به امر تربيت و سازندگي شخصيت کودک و رشد همه جانبه او يکي از مهمترين نيازهاست و هر چه دايره تمدن انساني گسترده تر و دانش او بيشتر شود، توجه و روي آوردن او به اين امر مهم نيز افزون خواهد شد. اهميت دوره پيش دبستاني بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان به اندازه اي است که دانش آموزان پيش دبستاني رفته، در اکثر موارد بر دانش آموزاني که اين دوره را سپري نکرده اند از نظر پيشرفت تحصيلي و ميزان اجتماعي شدن پيشي مي گيرند و مشکلات رفتاري کمتري را نشان مي دهند(حسيني، 1386؛ حقيقت،1369 ).آموزش با روش بازي باعث مي شود که کودکان به مفاهيم ذهني و تربيتي جديدي دسترسي پيدا کنند و مهارت هاي بيشتر و بهتري را کسب کنند(جعفري ، 1385 ).
عدم آشنايي کافي مربيان از تأثيرات آموزش در قالب بازيهاي آموزشي و فعاليتهاي بدني بر رشد مهارتهاي اجتماعي و ذهني کودکان پيش دبستاني ضرورت انجام اين پژوهش را روشن مي سازد. زيرا كودكان انگيزه و رغبت بسيار نسبت به بازي دارند و لازم است از انگيزه آنها نسبت به بازي بهره گيري شود و در آموزش مفاهيم اوليه از بازيهاي آموزشي سازمان يافته و فعاليتهاي بدني استفاده شود تا هر چه سريعتر بتوان به اهداف آموزشي دست يافت. در ضمن بازيها بايد با هدفي معين، يعني براساس توانايي هايي كه بايد گسترش يابند، طرح ريزي شوند و توانايي هاي پايه اي كودكان در طرح هر نوع فعاليت در نظرگرفته شود(سنه و همکاران،1387).
اهميت استفاده از بازي در رشد همه جانبه كودكان تا حدي است كه از ديرباز مورد توجه بزرگان تعليم و تربيت نظير افلاطون، ارسطو، روسو، خواجه نصير الدين طوسي و امام محمد غزالي بوده است. دانشمندان معاصر نظير مونته سوري فروبل و دكرولي با صراحت بيشتري به اهميت بازي اشاره كرده اند و حتي برخي استفاده از بازي را به عنوان عمده ترين وسيله آموزش كودكان براي يادگيري موضوعات مختلف مورد تأكيد قرار داده اند(انگجي،1385). بنابراين اين پژوهش به بيان تاثيرات بازي ها بر مهارت هاي ذهني و اجتماعي کودکان پيش دبستاني مي پردازد.

1-4- اهداف پژوهش:
1-4-1- هدف کلي:
تأثير بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي ذهني و اجتماعي كودكان مراكز پيش دبستاني ناحيه يك شهر شيراز در سال تحصيلي93-92
1-4-2- اهداف جزيي:
تبيين تأثير بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي اجتماعي كودكان پيش دبستاني شهر شيراز.
تبيين تأثير بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي ذهني كودكان پيش دبستاني شهر شيراز.
سوالات پژوهش:
1 -آيا بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي ذهني كودكان مراكز پيش دبستاني ناحيه يك شيراز تأثير دارد؟
2- آيا بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي اجتماعي كودكان مراكز پيش دبستاني ناحيه يك شيراز تأثير دارد؟
1-5- فرضيه هاي پژوهش:
فرضيه هاي اصلي:
1- بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي ذهني كودكان مراكز پيش دبستاني ناحيه يك شيراز تأثير دارد.
2- بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي اجتماعي كودكان مراكز پيش دبستاني ناحيه يك شيراز تأثير دارد.

فرضيه هاي فرعي:
1-بين تأثير بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي ذهني در دختران و پسران پيش دبستاني تفاوت معنادار وجود دارد .
2- بين تأثير بازي هاي پيش دبستاني بر مهارت هاي اجتماعي در دختران و پسران پيش دبستاني تفاوت معنادار وجود دارد .

1-6- تعريف نظري متغيرهاي پژوهش:
1-6-1- بازي:
فعاليت بدني و بازي واژه اي قديمي و متداول هستند که از زمان هاي گذشته ردپاي آن در ادبيات، شعر، پس از آن در متون روانشناسي و بالاخره زندگي عادي ديده شده است. بسياري کوشيدهاند تا تعريف مشخص و جامعي از آنها ارائه دهند اما هيچ يک نتوانسته اند در ارائه ي يک تعريف جامع و دقيق موفق باشند(مجيب،1379).
مارگارت لوون فلد، بازي را بعنوان وسيله اي که جهت برقرار کردن ارتباط کودک با محيطش به کار گرفته و کودک را براي انجام کارهاي بهتر در زندگي بزرگسالي آماده مي کند تعريف کرده، که از اين حيث بازي داراي هدفي شناختي، عاطفي، اجتماعي و جسماني مي باشد(جويس مک للان، 1991؛ به نقل از احمدوند،1381).
1-6-2- مهارتهاي ذهني:
مهارت هاي ذهني، بازده هاي يادگيري حاصل از شکل هاي اساسي يادگيري از جمله يادگيري علامتي و يادگيري محرك پاسخ هستند(لفرانسوا13، 1994؛ به نقل از سيف، 1383).

1-6-3- مهارت هاي اجتماعي:

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید