مطالعه ارتباط ساختار مالکیت و نگهداری موجودی های نقدی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

قسمتی از متن پایان نامه :

2-2-3 ساختارهای مالکیت

شرکت­های سهامی که در عرصه اقتصاد کشورها به کسب و کار می­پردازند زائیده فرایند تکامل مالکیت شخصی هستند. فرایندی که در طی آن گونه­های متفاوتی از الگوهای فعالیت اقتصادی جمعی به بوته آزمایش گذاشته شده و در نهایت الگوی شرکت سهامی (عام) که یک قالب حقوقی می باشد به عنوان گونه برتر ظهور کرده می باشد. امروزه این شرکت­ها با جذب منابع بسیار و تبدیل آنها به کالاها و خدمات مورد نیاز جامعه تأثیر مهمی را در اقتصاد بازی می­کنند.

در این شرکت­ها دو نکته توجه را به خود جلب می­کند. نخست آنکه در این الگوها مسئولیت مالکین محدود می باشد و لیکن ریسک پذیرفته شده توسط خریداران سهام که مالک شناخته می­شوند محدود نیست. نکته دیگر آن می باشد که دارنده سهم در این شرکت­ها از حقوق عرفی و سنتی مترتب بر مالکیت دارایی­ها برخوردار نیست. آن چیز که که وی مالک آن می باشد یک سهم یا گواهی­ نامه می باشد که نمود بیرونی سهم نسبی او از کل شرکت می باشد. پس، وی از حقی که یک مالک برای کنترل دارایی­اش دارد و در این مورد دارایی­های شرکت می باشد، برخوردار نیست.

در شرکت­های سهامی عام حقوق شناخته شده مالکین برای کنترل و بهره­مندی اقتصادی در یک قالب قرار نمی­گیرند. به بیانی دیگر به درجات مختلف شاهد جدا شدن مالکیت از کنترل در این سازمان­ها هستیم. به تدریج با کم رنگ شدن اختیار اعمال حاکمیت مستقیم مالکین بر شرکت، کنترل به گروه­های دیگری که هیأت مدیره­ها و مدیران را تشکیل می­دهند سپرده می­گردد. به علت ارتباط درونی و سلسله مراتبی بین این سه گروه تعاملی مابین ایشان شکل می­گیرد که از دو وجه برخوردار می باشد. نخست تعامل و تعادل قدرت مابین ایشان و شیوه ارتباط اجزاء تشکیل دهنده این مجموعه حاکم که در متون مدیریت حاکمیت شرکتی[1] خوانده می­گردد دارای آثاری می باشد که در سمت و سوی حرکت و عملکرد این شرکت­ها می­تواند مؤثر واقع گردد. دوم آنکه تعامل مورد تصریح در قالب یک ساخت حقوقی به نام شرکت سهامی صورت می­پذیرد که بهره گیری از آن حسب متون سازمانی و مالی موجود با هزینه­هایی همراه می باشد که هزینه­های نمایندگی[2] خوانده می­شوند.

با در نظر داشتن نکات فوق، می­توان انتظار داشت که هر گونه تغییری در اجزاء ساختار حاکمیت شرکت­ها به تغییر مسیرحرکت راهبردی و عملکرد آنها و نیز افزایش یا کاهش این هزینه­های نمایندگی بیانجامد. در سال­های اخیر حضور سرمایه­گذاران مختلف در جمع سهامداران  شرکت­های سهامی عام از رشد چشمگیری برخوردار بوده می باشد. کمیت و کیفیت حضور این سرمایه­گذاران در جمع مالکین شرکت­های صنعتی به لحاظ تأثیری که بر ساختار مالکیت و نیز نحوه حاکمیت بر سازمان بر جای می­گذارد درخور توجه می باشد. زیرا حاکمیت ضعیف در  شرکت­ها نه تنها باعث کاهش هزینه­های نمایندگی نمی­گردد بلکه با افزایش هزینه جذب سرمایه قدرت رقابت شرکت­ها را نیز کاهش می­دهد. بدین سبب این اثر سهم مالکانه این سرمایه­گذاران در شرکت­های صنعتی نکته­ای درخور دقت می باشد.

2-2-3-1 سرمایه ­گذاران نهادی

بوشی (1998) سرمایه گذاران نهادی را به صورت  سرمایه گذاران بزرگ نظیر بانک ها، شرکت های بیمه، شرکت های سرمایه گذاری و نهادها و موسسه هایی از این قبیل تعریف می کند.در کشورهای توسعه یافته مانند آمریکا و انگلیس، چهار نوع اصلی ازسهامداران نهادی هست (پورحیدری و همکاران  1388، 96).

1-صندوق های بازنشستگی

2-شرکت های بیمه

3-شرکت های سرمایه گذاری

4- بانک ها

در دهه های اخیر سرمایه گذاران نهادی بزرگترین مالکان شرکت ها به شمار می رود و کنترل درصد زیادی از سهام بازار و شرکت ها را در دست دارند.

هایاشی [3](2003) اظهار می کند که سهامداران نهادی درسال2003 حدود شصت درصد از سهام موجود در بازار ایالات متحده آمریکا را تحت کنترل داشتند. این در حالی می باشد که تیلور[4](1990) اظهار می کند، این اندازه در سال­های 1950، 1980 و1990  به ترتیب برابر با 8/33 و 45 درصد بوده می باشد با افزایش درصد مالکیت سهامداران نهادی تأثیر آنها نیز به تدریج رو به تغییر و تحول نهاد و آنها از سهامداران ساده به سهامداران با قدرت نظارت بر عملکرد مدیران تبدیل شدند .

تا قبل از آن، سهامداران نهادی به درستی در امور و فرایندهای تصمیم گیری دخالت داده نمی شدند و به راحتی تحت فرمان مدیران قرار داشتند. سهامداران نهادی در گذشته به محض نارضایتی از عملکرد مدیران شرکت یا عملکرد سهام اقدام به فروش سهام در دست خود می کردند (باتالامون و راوو[5] 1990، 38) به تدریج با دردست گرفتن اداره سهام افراد توسط سهامداران نهادی توزیع مالکیت در شرکت ها رو به تحول نهاد سرمایه گذاران نهادی با در نظر داشتن مالکیت بخش قابل توجهی از سهام شرکت ها از نفوذ قابل ملاحظه ای درشرکت های سرمایه پذیر برخوردار شدند (چن، هارفورد  اما[6] 2007، 279).

در ایران نیز بعضی ازموسسه ها و سازمان ها بعنوان سهامداران نهادی در ترکیب مالکیت بعضی از شرکت ها دیده می شوند. ازاین قبیل سازمان و موسسه ها می توان به موسسه های بیمه اعم از شرکت های بیمه بازرگانی سازمان های تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی، بنیاد شهید و امور ایثارگران، بنیاد پانزده خرداد، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و هلال احمر تصریح  نمود. بدین ترتیب ملاحظه می گردد که شرکت ها با تغییراتی در بافت و ترکیب سهامداران و به تعبیری در ساختار مالکیت خود مواجه هستند (رحمان سرشت و مظلومی 1384، 135).

و چنین فرض می گردد که این سهامداران از توانایی لازم جهت تأثیرگذاری برتصمیم ها وسیاست های شرکت سرمایه پذیر برخوردار هستند (فروغی  و همکاران 1388، 114).

با اتکا به به بیانیه مطرح شده و نیز با در نظر داشتن تقسیم بندی سهامداران براساس درصد مالکیت (سهامداران جزئی ، اثر گذار و کنترل کننده) این امکان هست که سهامداران نهادی با درصد مالکیت کمتر از 20% در بعضی از شرکت ها تأثیر و نفوذ قابل ملاحظه ای بر تصمیمات و سیاست های مالی شرکت داشته باشند اما در بعضی دیگر از شرکت ها فاقد چنین تأثیرگذاری باشند به طوری که همانگونه که اظهار گردید سرمایه گذاران نهادی از لحاظ  اندازه سهام، تخصص در جمع آوری اطلاعات و نظارت بر مدیران تفاوت های زیادی با سهامداران جزء دارند آنها منابعی برای نفوذ و نظارت بر مدیران دارند اما اینکه آیا واقعاٌ از قدرت و منابع خود برای نظارت بهره گیری می کنند و بر مدیران فشار می آورند سوالی می باشد که در بسیاری از ذهن ها به وجود می آید.

[1] . Corporate Governance

[2] . Agency Cost

[3] . Hayashi

[4] . Taylor

[5] . Bathala ,Moon & Rao

[6] . Chen , Harford

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 سوالات پژوهش:

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

با در نظر داشتن مسئله‌پژوهش پرسش‌های زیر مطرح می گردد:

  • آیا بین درصد مالکیت سرمایه گذاران نهادی شرکت ها و اندازه وجوه نقد نگهداری شده توسط آنها ارتباط معناداری هست؟
  • آیا بین تمرکز مالکیت شرکت ها و اندازه وجوه نگهداری شده توسط آنها ارتباط معنی داری هست؟
  • آیا بین درصد مالکیت دولتی شرکت ها و اندازه وجوه نقد نگهداری شده توسط آنها ارتباط معناداری هست؟

مطالعه ارتباط ساختار مالکیت و نگهداری موجودی های نقدی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

پایان نامه - تز - رشته حسابداری